Μεσσηνιακή Μάνη με γαλάζιο και πράσινο, μέρος β’

Διαβάστε εδώ το πρώτο μέρος του αφιερώματος μας στη Μεσσηνιακή Μάνη.

Στο δεύτερο μέρος του αφιερώματος στη Μεσσηνιακή Μάνη κάνουμε τη βουτιά μας στην παραλία του Φονέα, κάνουμε μια μικρή εκδρομή σε ορεινά χωριά της περιοχής, τρώμε πρωινό από τοπικό φούρνο και δοκιμάζουμε δημιουργικά, ελληνικά πιάτα με την υπογραφή του Γιάννη Μπαξεβάνη, πίνουμε τα κοκτέιλ μας στο γραφικό λιμανάκι του Άγιου Νικόλαου και βυθιζόμαστε στην ιστορία των μανιάτικων οικισμών στο οχυρό συγκρότημα των Τρουπάκηδων-Μούρτζινων.

Στο πρώτο μέρος του αφιερώματός μας στη Μεσσηνιακή Μάνη είχαμε μείνει στο πεντανόστιμο πρωινό που φάγαμε από το φούρνο Μπαλαχτάρη. Μετά, καθήσαμε στη δροσερή αυλή της μεζονέτας μας, μιας από της τρεις μεζονέτες των La Pietra Maisonettes στο Νεοχώρι, δίπλα στη Στούπα. Θέλαμε να δροσιστούμε και να χωνέψουμε, μιας και ο επόμενος προορισμός μας θα ήταν για μπάνιο στην παραλία του Φονέα.

Χειροποίητες αλμυρές πίτες και γλυκιά μπουγάτσα για πρωινό από τον φούρνο Μπαλαχτάρη
Η δροσερή αυλή της μεζονέτας μας, με την υπέροχη θέα στη θάλασσα
Στο υπαίθριο, στεγασμένο σαλονάκι το οποίο είναι κοινόχρηστο και για τις τρεις μεζονέτες

Η παραλία του Φονέα βρίσκεται στην παραλιακή οδό Καλαμάτας-Αρεόπολης, περίπου στη μέση της διαδρομής από τη Στούπα προς την Καρδαμύλη. Ο Φονέας είναι μια σχετικά ήσυχη παραλία, στην οποία φτάνεις από ένα μονοπατάκι. Έχει λευκό βότσαλο και γαλαζοπράσινα, δροσερά νερά και αυτό που την χαρακτηρίζει είναι ένας μεγάλος βράχος, ο οποίος τη χωρίζει στη μέση. Ο βράχος είχε μια μικρή σπηλιά στην οποία μπορεί κανείς να μπει από τη θάλασσα, και προσφέρεται και για βουτιές από πάνω του, για τους πιο ριψοκίνδυνους. Η παραλία δεν είναι οργανωμένη, αλλά υπάρχει στην είσοδό της μια καφετέρια με τραπεζάκια.

Λευκά βοτσαλάκια δίπλα στα γαλαζοπράσινα νερά
Στη δεξιά μεριά της παραλίας του Φονέα
Στην αριστερή μεριά της παραλίας
Από το βράχο πάνω στον οποίον κάθεται ένας άνθρωπος, οι ριψοκίνδυνοι κάνουν και βουτιές

Εμείς κάναμε το μπάνιο μας, καθήσαμε στο βότσαλο και απολαύσαμε την ησυχία, ακούγοντας μόνο τον χαλαρωτικό ήχο της θάλασσας.

Αφού ξεκουράσαμε το βλέμμα μας στο απέραντο γαλάζιο, είχαμε αποφασίσει να κάνουμε μια μικρή εκδρομή σε πιο ορεινά μέρη για να εξερευνήσουμε τις φυσικές ομορφιές σε νέα σημεία της Μεσσηνιακή Μάνης. Έτσι, μπήκαμε στο αυτοκίνητο και ξεκινήσαμε τη διαδρομή μας περνώντας από το χωριό Σαϊδόνα Μεσσηνίας. Η Σαϊδόνα είναι ένα χωριό χτισμένο αμφιθεατρικά στους πρόποδες του Ταϋγέτου, σε κοντινή απόσταση από τη Στούπα, κοντά στο καταφύγιο άγριας ζωής Ντουμπίτσια.

Στο δρόμο προς τη Σαϊδόνα

Διαβάσαμε πως οι πρώτοι κάτοικοι εγκαταστάθηκαν στο χωριό με την κατάληψη της Ελλάδας από τους Τούρκους, κάτι που δείχνουν τα σπίτια και τα μοναστήρια που είναι χτισμένα εκεί. Λέγεται πως το όνομά του το πήρε από την ομορφιά του τοπίου και από την ύπαρξη πολλών αηδονιών (Σαν αϊδόνα). Οι κάτοικοι του χωριού συμμετείχαν σε όλους τους αγώνες του ελληνικού έθνους. Μάλιστα, στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ένα από τα πρώτα χτυπήματα που δέχθηκε ο Μουσολίνι ήταν από αυτό το μικρό, ορεινό χωριό.

Συνεχίσαμε την ορεινή μας βόλτα μέσα στη φύση, με κατεύθυνση προς το Εξωχώρι. Το Εξωχώρι διαβάσαμε πως είναι ένας παραδοσιακός οικισμός, σε υψόμετρο 500 μ., ο οποίος έως το 1932 λεγόταν Ανδρούβιστα.

Στο δρόμο προς το Εξωχώρι

Μελίσσια στην πλαγιά του Ταΰγετου

Το Εξωχώρι -ή Ανδρούβιστα- ήταν μια περιοχή ιδιαίτερα σημαντική για τη μετάβαση από τη Λακωνία στη Μεσσηνία και δεν ήταν ένα χωριό, αλλά μια περιοχή με διάσπαρτους μικροοικισμούς. Η περιοχή για πρώτη φορά αναφέρεται σε ιστορική πηγή του 13ου αι. και υπήρξε η ορεινή οχυρή παλαιά πρωτεύουσα της Μεσαιωνικής, αλλά και της Αρχαίας Καρδαμύλης. Στα μεσαιωνικά χρόνια και στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας στην περιοχή υπήρχαν εκατό εκκλησίες, από τις οποίες πολλές διατηρούνται έως σήμερα.

Στο δρόμο προς το Εξωχώρι είδαμε τον Πύργο Κιτρινιάρη, ο οποίο διαβάσαμε πως βρίσκεται σε ύψωμα 700 μ., στα όρια του Δημοτικού Διαμερίσματος Εξωχωρίου της Μεσσηνιακής Μάνης. Είναι ένα τυπικό δείγμα πυργόσπιτου του 18ου αι., χτισμένο με ντόπιους λίθους, ένα ιστορικό κτίριο της προεπαναστατικής Μάνης. Μαζί με δύο μοναστήρια, του Σαμουήλ και της Βαϊδενίτσας, αποτελούσαν το οχυρό τρίγωνο της Σαϊδόνας για άμυνα και φύλαξη των χωριών της Καρδαμύλης και της Ανδρούβιστας.

Ο πύργος Κιτρινιάρης στο δρόμο από τη Σαϊδόνα προς το Εξωχώρι

Ένα ακόμα αξιοθέατο της περιοχής αποτελεί το φαράγγι του Βυρού. Το φαράγγι του Βυρού βρίσκεται στον Ταΰγετο και έχει μήκος 19 χμ. Επίσης, εκτός από τη φυσική του ομορφιά, μάθαμε πως έχει και ιστορική σημασία, μιας και από εκεί περνούσε η αρχαία «βασιλική οδός» που ένωνε την αρχαία Σπάρτη με το λιμάνι της Καρδαμύλης.

Ο δρόμος προς το φαράγγι του Βυρού

Στο Εξωχώρι συναντήσαμε τον κύριο Χριστόφορο Λαμπρινέα. Την ώρα που τον συναντήσαμε έφτιαχνε ένα αυτοσχέδιο εργαλείο για να μην πίνουν οι κατσίκες το γάλα, με ένα ξύλο κι ένα μαχαίρι. Μας είπε πως κατάγεται από το χωριό και πως είναι 96 χρονών! Μας είπε επίσης πως όταν ήταν μικρός πήγαινε στο σχολαρχείο, όπου έκανε μέχρι και γαλλικά, αλλά σταμάτησε όταν ξεκίνησε ο πόλεμος. Έχει παιδιά και εγγόνια, άλλα στην Αθήνα, άλλα στην Καλαμάτα και άλλα στο χωριό. Ο κύριος Χριστόφορος μας είπε πως μας λυπάται που μένουμε στην Αθήνα, και δε θα διαφωνήσουμε καθόλου!

Ο κ. Χριστόφορος Λαμπρινέας στο Εξωχώρι Μεσσηνίας

Ρωτήσαμε για τον κόσμο που μένει στο χωριό και μας είπε πως έχει λίγους μόνιμους κατοίκους. Το καλοκαίρι μαζεύει περισσότερους, μιας και υπάρχουν και κάποιες ενοικιαζόμενες γκαρσονιέρες από πολύ καλούς ανθρώπους, όπως μας είπε. Μας είπε ακόμα πως η διαδρομή για το φαράγγι του Βυρού είναι πανέμορφη και πως αν άκουγε καλύτερα -γιατί σωματικά και πνευματικά ήταν υγιέστατος- θα περπατούσε το βουνό κάθε μέρα!

Ο κ. Λαμπρινέας μας είπε επίσης πως στο χωριό φτιάχνουν πολύ ωραία φαγητά με τα δικά τους προϊόντα από τις κότες και τα ζώα τους και μας προσκάλεσε στο μέλλον να έρθουμε να μείνουμε κάποιες μέρες στο χωριό. Εμείς του ευχηθήκαμε να χαίρεται τα παιδιά και τα εγγόνια του, να είναι πάντα γερός, δυνατός και χαμογελαστός, τον ευχαριστήσαμε και γυρίσαμε στο αμάξι για την επιστροφή από τη μικρή μας ορεινή εκδρομούλα.

Στο δρόμο της επιστροφής

Η ώρα είχε περάσει κι έτσι κατευθυνθήκαμε προς το εστιατόριο στο οποίο θα δειπνούσαμε την μέρα εκείνη, το Stοupa Restaurant στην παραλία της Στούπας. Όπως διαβάσαμε και στον κατάλογο του εστιατορίου, η γαστρονομία του φέρει την υπογραφή του Γιάννη Μπαξεβάνη, ενός από τους πρώτους σεφ που ασχολήθηκαν με την ελληνική κουζίνα. Ο Γιάννης Μπαξεβάνης ξεχωρίζει, καθώς φέρνει στα πιάτα του ξεχασμένα υλικά, όπως τα άγρια χόρτα και το χαρούπι και τα αναδεικνύει με πρωτοπόρο τρόπο.

Στην είσοδο του Stoupa Restaurant

Πολυβραβευμένος για τις γαστρονομικές του δημιουργίες και γαστρονομικός «πρέσβης» της χώρας μας στο εξωτερικό, ο σεφ Γιάννης Μπαξεβάνης τοποθετεί την υπογραφή του “Βy Baxevanis” στο μενού επιλεγμένων γαστρονομικών προορισμών οι οποίοι έχουν έντονο ελληνικό χαρακτήρα και χρησιμοποιούν τοπικά υλικά, άγρια χόρτα και αρωματικά βότανα στα πιάτα που σερβίρουν. Ένα από αυτά είναι και το Stoupa Restaurant στο οποίο είχαμε τη χαρά να δοκιμάσουμε τα δημιουργικά, ελληνικά του πιάτα.

Τοπική ξανθιά μπίρα Νέμα, η πρώτη μεσσηνιακή μπίρα
Στο Stoupa Restaurant, δίπλα στην παραλία της Στούπας
Σύγκλινο Μάνης με αρωματικά μαυρομάτικα και άγρια χόρτα
Χορτόπιτα με τα αρωματικά του Μπαξεβάνη και παγωτό φέτας
Σαλάτα με ρόκα σε κανταΐφι, με φρέσκια μυζήθρα, φρούτα εποχής και σορμπέ λαδολέμονο
Σουτζουκάκια στον ξυλόφουρνο πάνω σε μελιτζάνες με πράσινο γιαούρτι και δυόσμο
Ο ξυλόφουρνος του Stoupa Restaurant
Κοτόπουλο γεμιστό με καραμελωμένα κρεμμύδια, καρύδια, σταφίδες, με πουρέ σελινόριζας και σάλτσα μανιταριών
Γαλακτομπούρεκο με πρόβειο γάλα στον ξυλόφουρνο μαζί με παγωτό γιαούρτι
Σούπα σοκολάτα με παγωμένη μους σοκολάτα, δικό τους σορμπέ φράουλας και χαρουπόσκονη

Έχοντας απολαύσει το υπέροχο δείπνο μας στο Stoupa Restaurant, αυτό που έλειπε για να ολοκληρωθεί η βραδινή μας έξοδος ήταν ένα ωραίο, δροσιστικό κοκτέιλ. Έτσι, μπήκαμε για άλλη μια φορά στο αμάξι για να πάμε στον Άγιο Νικόλαο, ένα χωριό που είχαμε ακούσει πως έχει πολύ ωραία μαγαζάκια στο λιμανάκι του.

Ένα κομμάτι του όμορφου πεζόδρομου του Άγιου Νικόλαου
Τα ψαροκάικα στο λιμάνι του Άγιου Νικόλαου

Ο Άγιος Νικόλαος είναι ένα γραφικό ψαροχώρι με αρκετά ανεπτυγμένη την τουριστική του κίνηση. Διαβάσαμε πως είναι ένα σχετικά νέο χωριό, μιας και πρωτοκατοικήθηκε κατά τις δεκαετίες του 1830-1840. Το πρώτο όνομα του χωριού ήταν Σελινίτσα που σημαίνει μικρή σελήνη ή μικρή Ελένη. Ο μύθος λέει πως στην παραλία της περιοχής αποβιβάστηκε ο Πάρης και έκλεψε την Ωραία Ελένη.

Εμείς, αφού κάναμε τη βραδινή μας βολτίτσα στο λιμανάκι του Άγιου Νικόλαου, το οποίο έσφυζε από ζωή, καθήσαμε στο μαγαζί Λίθος για να απολαύσουμε τα κοκτέιλ μας και την υπέροχη θέα στα ψαροκάικα του λιμανιού. Και τα κοκτέιλ και η θέα ήταν υπέροχα! Κάτι που μας έκανε εντύπωση ήταν πως το κατάστημα χρησιμοποιεί καλαμάκια από χαρτί, ώστε να είναι ανακυκλώσιμα, μια πρωτοβουλία που μας άρεσε πολύ!

Μιλήσαμε με τον υπεύθυνο και γιο της ιδιοκτήτριας Γιώργο Κελεπούρη, ο οποίος μας είπε πως ο Λίθος υπάρχει από το 1999. Τον ρωτήσαμε για τον τουρισμό στον Άγιο Νικόλαο και μας είπε πως είναι συνήθως 60% ξένοι και 40% Έλληνες, ενώ φέτος είναι περισσότεροι οι Έλληνες. Τον Άγιο Νικόλαο επισκέπτονται περισσότερο οικογένειες και Γερμανοί τουρίστες, μιας και είναι ένα ήσυχο, οικογενειακό μέρος.

Δίπλα μας η θάλασσα και στο βάθος το βουνό και τα φωτάκια του, ένα πανέμορφο σκηνικό για να απολαύσουμε τα κοκτέιλ μας!

Ο Λίθος λειτουργεί από το πρωί με πρωινό, καφέδες, ροφήματα και σαλάτες με τοπικά προϊόντα μέχρι το βράδυ με κάποια πιάτα μεσογειακής κουζίνας, γλυκά, κρασί και ποτάκια, ένα all-day κατάστημα δηλαδή, με μια χαλαρή και ήρεμη ατμόσφαιρα, από αυτά που μας αρέσουν! Τέλος, ο κ. Κελεπούρης μας είπε πως ταυτόχρονα με το κατάστημα έχουν και ένα συγκρότημα ενοικιαζόμενων σπιτιών, των οποίων το πρωινό σερβίρεται στο μαγαζί. Κρίνοντας από τα κοκτέιλ που δοκιμάσαμε, θα είναι όλα σίγουρα πεντανόστιμα!

Caipirinha με κασάσα, λάιμ και καστανή ζάχαρη, Mango Tango με λευκό ρούμι, λάιμ, μάνγκο, Triple Sec, ζάχαρη και δυόσμο και ένα τοπικό προϊόν, μεσσηνιακός χυμός φραγκοστάφυλο Fragorita, όλα υπέροχα!

Γυρίσαμε στο ξενοδοχείο μας, τη μεζονέτα των La Pietra Maisonettes στο Νεοχώρι, πλήρεις γεύσεων και εικόνων για έναν ξεκούραστο και δροσερό ύπνο.

Πίσω στη μεζονέτα μας για έναν χορταστικό ύπνο…

Το επόμενο πρωί φτιάξαμε καφεδάκι στην κουζίνα της μεζονέτας μας και μετά πήγαμε να πάρουμε ωραία φουρνιστά από το φούρνο Μπαλαχτάρη στη Στούπα για να τα απολαύσουμε στο μπαλκόνι της μεζονέτας μας. Τυρόπιτες, κοτόπιτα, ζαμπονοτυρόπιτα και κρουασάν με σοκολάτα, ήταν όλα φρέσκα και πεντανόστιμα!

Ο κ. Γιώργος Μπαλαχτάρης στον φούρνο του
Παραδοσιακή Μανιάτικη τυρόπιτα
Πρωινό στο μπαλκόνι με θέα το πράσινο και το γαλάζιο…
Χειροποίητη παραδοσιακή τυρόπιτα και άλλες νοστιμιές για πρωινό

Το ταξίδι μας στη Μεσσηνιακή Μάνη θέλαμε να κλείσει με έναν ιστορικό προορισμό. Έτσι, αποφασίσαμε να επισκεφθούμε το οχυρό συγκρότημα του γένους των Τρουπάκηδων-Μούρτζινων στην παλαιά Καρδαμύλη. Το γένος αυτό ήταν ηγεμονική και ιστορική οικογένεια της περιοχής, η οποία κυριάρχησε την εποχή της Τουρκοκρατίας.

Βυζαντινό υδραγωγείο στην είσοδο του οχυρού συγκροτήματος Τρουπάκηδων-Μούρτζινων
Η κεντρική πύλη του οχυρού συγκροτήματος
Το εκκλησάκι της Αγίας Σοφίας κοντά στην είσοδο του συγκροτήματος

Σε κείμενα της έκθεσης που φιλοξενείται στο συγκρότημα διαβάσαμε πως σύμφωνα με την προφορική παράδοση η οικογένεια των Τρουπάκηδων αποτελεί κλάδο της βυζαντινής οικογένειας των Παλαιολόγων και πως οι πρώτες αναφορές σε αυτήν καταγράφονται το 17ο αι. Γενάρχης της θεωρείται ο Μιχαήλ Παλαιολόγος. Το επώνυμο Τρουπάκης έχει ιστορία: προέρχεται από ένα περιστατικό όπου ο γιος της οικογένειας Παναγιώτης σε μια καταδίωξη από τους Τούρκους οχυρώθηκε σε μια σπηλιά. Ο απόγονός του Παναγιώτης απέκτησε το προσωνύμιο Μούρτζινος. Ο Τρουπάκης ή αλλιώς Μούρτζινος, ήταν μεγάλος καπετάνιος της περιοχής και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην Επανάσταση του 1821. Ο ίδιος και ο γιος του Διονύσιος ήταν μέλη της Φιλικής Εταιρείας. Ο Παναγιώτης και οι άντρες του συμμετείχαν στην απελευθέρωση της Καλαμάτας στις 23 Μαρτίου του 1821, καθώς και στην πολιορκία της Τριπολιτσάς. Το 1967 οι τελευταίες απόγονοι της οικογένειας δώρησαν το ιστορικό συγκρότημά τους στο ελληνικό δημόσιο για να γίνει μουσείο.

Η προτομή του αγωνιστή του 1821 Παναγιώτη Τρουπάκη (Μούρτζινου) στην κεντρική πλατεία της Καρδαμύλης. Από το πρώτο μέρος του αφιερώματός μας στη Μεσσηνιακή Μάνη.
Ο πύργος του συγκροτήματος Τρουπάκηδων-Μούρτζινων

Το οχυρό συγκρότημα των Τρουπάκηδων-Μούρτζινων είναι μια τυπική οχυρωμένη κατοικία της περιοχής της εποχής εκείνης. Όπως διαβάσαμε σε πληροφοριακή πινακίδα, το συγκρότημα είναι χτισμένο σε βραχώδες ύψωμα, το οποίο επιτρέπει την εποπτεία του Μεσσηνιακού Κόλπου και της χερσαίας οδού Μάνης-Καλαμάτας.

Μακέτα του οχυρού συγκροτήματος των Τρουπάκηδων-Μούρτζινων

Το συγκρότημα περιλαμβάνει διάφορα κτίσματα: την εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα, τον ιδιωτικό ναό της οικογένειας, το πυργόσπιτο ή οντά, δηλαδή την κατοικία τους, τον κυρίως πύργο, και βοηθητικούς χώρους όπως έναν λαχανόκηπο και ένα ελαιοτριβείο. Ένας ακόμα από τους βοηθητικούς του χώρους ταυτίζεται με σιδηρουργείο, το οποίο φαίνεται να είναι το μοναδικό της Μάνης. Η ανέγερση των πρώτων κτιρίων ανάγεται στο τέλος του 17ου αι., ενώ συνεχείς ανακατασκευές και προσθήκες γίνονταν ως τις αρχές του 19ου αι.

Ο ναός του Αγίου Σπυρίδωνα κοντά στην είσοδο του οχυρού συγκροτήματος
Ο οντάς και από πίσω ο ναός του Αγίου Σπυρίδωνα
Στο παλιό ελαιοτριβείο του οχυρού συγκροτήματος, μια μονάδα παραγωγής λαδιού, του βασικού προϊόντος της περιοχής
Ογκώδης μυλόπετρα του ελαιοτριβείου

Ο οντάς και τα προσκείμενά του κτίρια έχουν μετατραπεί σε μουσείο, το οποίο ανήκει στο «Δίκτυο Μουσείων Μάνης» μαζί με τον Πύργο Πικουλάκη, τον οποίον επισκεφθήκαμε σε προηγούμενο άρθρο μας για τη Λακωνική Μάνη. Στο μουσείο του συγκροτήματος των Τρουπάκηδων-Μούρτζινων μάθαμε για την εξέλιξη του οικισμού της παλαιάς Καρδαμύλης, για την ιστορία του σπουδαίου γένους των Τρουπάκηδων, και για την ιστορία των οικισμών της Μάνης και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, όπως οι πύργοι και τα κάστρα, αλλά και οι νερόμυλοι και οι ανεμόμυλοι, τα μελίσσια, τα ελαιοτριβεία, οι αλυκές και οι πεζούλες. Μάθαμε για τις διαφορές της Βόρειας από τη Νότια Μάνη, για την οργάνωση της κοινωνικής ζωής των Μανιατών, για τα μονοπάτια, τα λιμάνια, τους ναούς και τα κοιμητήρια, τις κρήνες και τα πηγάδια. Μάθαμε και άλλα πολλά, από τις πολύ ενδιαφέρουσες και ξεκάθαρα δομημένες πινακίδες της έκθεσης, όπως και από τα εκθέματα που τις συνόδευαν.

Στην πολύ ενδιαφέρουσα έκθεση για την εξέλιξη των οικισμών και της κοινωνικής ζωής στη Μάνη
Ένα από τα εκθέματα της έκθεσης, ένας χάρτης με τις περιοχές της Μάνης
Η έκθεση περιλαμβάνει κυρίως πολύ ενδιαφέρουσες πληροφοριακές πινακίδες…
…καθώς και κάποια αντικείμενα-εκθέματα.
Τρισδιάστατη αναπαράσταση οικισμού της Νότιας Μάνης

Περπατώντας στους χώρους του οχυρωματικού συγκροτήματος νιώσαμε σαν να βυθιζόμασταν στο παρελθόν του τόπου, έχοντας μια βιωματική εμπειρία της ιστορίας του. Η έκθεση με το εποπτικό της υλικό μας έδωσε σημαντικές πληροφορίες για το παρελθόν του τόπου και για τα χαρακτηριστικά του, βοηθώντας μας έτσι να οργανώσουμε καλύτερα στο μυαλό μας τις εμπειρίες και τις αναμνήσεις μας από όσα είχαμε δει αυτές τις μέρες στον ιστορικό τόπο της Μάνης, τα οποία είναι φυσικά πάρα πολλά…

Η θέα από το παράθυρο του πύργου του οχυρωματικού συγκροτήματος των Τρουπάκηδων-Μούρτζινων
Κατεβαίνοντας στο υπόγειο του πύργου
Ατενίζοντας τη θέα από τον πύργο του οχυρωματικού συγκροτήματος

Κάπου εδώ ολοκληρώνεται το ταξίδι μας στη Μεσσηνιακή Μάνη… Επόμενη και τελευταία στάση στο ταξίδι μας θα είναι η Καλαμάτα. Μείνετε συντονισμένοι!

Διαβάστε πρώτοι κάθε νέο μας άρθρο

Ακολουθήστε μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσής μας:

Ακολουθήστε μας συμπληρώνοντας το email σας στο πεδίο στο κάτω μέρος της ιστοσελίδας μας, για να σας έρχεται με email κάθε νέο μας άρθρο μόλις κυκλοφορήσει. Μην ξεχάσετε να κάνετε επιβεβαίωση της εγγραφής σας, στο email που θα σας έρθει! 🤗 Όσοι είστε κι εσείς wordpress bloggers, πατήστε απλώς follow.

One Comment Add yours

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s