Χρειαζόμαστε τα κλασικά παραμύθια;

Τα κλασικά παραμύθια είναι διαχρονικά αγαπημένα και υπάρχουν πολλοί λόγοι γι’ αυτό. Είναι όμως και αρκετά μακάβρια και τρομακτικά… Κάνουν τελικά καλό στην ψυχολογία των μικρών παιδιών τα κλασικά παραμύθια; Σε αυτό το ερώτημα θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στο νέο μας άρθρο το οποίο είναι αφιερωμένο στα παραμύθια και στη διερεύνηση της τρομακτικής τους διάστασης.

Ο Ρούπερτ με τα αγαπημένα του παραμύθια!

Ας πάρουμε για παράδειγμα την Κοκκινοσκουφίτσα. Ένα μικρό κοριτσάκι, μετά από παρότρυνση της μαμάς του, ξεκινάει μόνο του να πάει στο σπίτι της γιαγιάς του μέσα από το δάσος. Η μαμά του έχει πει ρητά να πάει απευθείας στο σπίτι της γιαγιάς. Στο δρόμο η Κοκκινοσκουφίτσα συναντάει τον κακό λύκο και συνομιλεί μαζί του. Εκείνος, αφού μαθαίνει που είναι το σπίτι της γιαγιάς, προσπαθεί να την βγάλει από το δρόμο της, αποσπώντας της την προσοχή προς τα όμορφα λουλούδια του δάσους. Όσο η Κοκκινοσκουφίτσα μαζεύει λουλούδια, ο λύκος φτάνει στο σπίτι της γιαγιάς και την καταβροχθίζει. Έπειτα ντύνεται με τα ρούχα της και περιμένει το κοριτσάκι να έρθει. Όταν η Κοκκινοσκουφίτσα βρίσκει το λύκο στη θέση της γιαγιάς προβληματίζεται και κάνει παρατηρήσεις όπως «Γιαγιά, τι μεγάλα αυτιά που έχεις» οι οποίες καταλήγουν στη μοιραία διαπίστωση «Γιαγιά, τι μεγάλο στόμα που έχεις» και στην τρομακτική απάντηση-αποκάλυψη «Για να σε φάω καλύτερα». Εκεί ο λύκος ορμάει και τρώει και την Κοκκινοσκουφίτσα. Ξαπλώνει για να χωνέψει και με το ροχαλητό του τραβάει την προσοχή του περαστικού κυνηγού. Ο κυνηγός υποψιάζεται τι μπορεί να έχει συμβεί κι έτσι αρπάζει ένα ψαλίδι και αρχίζει να κόβει την κοιλιά του λύκου. Έτσι σώζει τη γιαγιά και την Κοκκινοσκουφίτσα οι οποίες βγαίνουν από την κοιλιά σώες. Για να τιμωρήσουν τον λύκο του γεμίζουν την κοιλιά με πέτρες και ο λύκος πεθαίνει. Ένα μακάβριο τέλος σε μια τρομακτική ιστορία.

πηγή

Τα παραμύθια που είναι γραμμένα από συγγραφείς όπως οι αδελφοί Grimm και ο Hans Christian Anderson, είναι γεμάτα μαγικά στοιχεία. Νάνοι, δράκοι, ξωτικά, ζώα που μιλάνε, μάγισσες, πρίγκηπες και πριγκήπισσες φτιάχνουν ένα σύμπαν που αρέσει πολύ στα παιδιά. Τα κλασικά παραμύθια μάθαμε πως ήταν αρχικά προφορικές αφηγήσεις με στόχο την μετάδοση ηθικών μηνυμάτων στα παιδιά. Η Κοκκινοσκουφίτσα μας μαθαίνει να μη μιλάμε σε αγνώστους, τα τρία γουρουνάκια μας δείχνουν πως πρέπει να σκεφτόμαστε λίγο παραπάνω, η Σταχτοπούτα μας μεταφέρει την αξία της υπομονής…

Αν θέλετε τα παιδιά να γίνουν έξυπνα, διαβάστε τους παραμύθια. Αν θέλετε να γίνουν πιο έξυπνα, διαβάστε τους περισσότερα παραμύθια.

Albert Einstein (πηγή)
πηγή

Σύμφωνα με την Mary Wakefield, το να θεωρούμε τα παραμύθια ακατάλληλα για τα παιδιά δείχνει πως δεν κατανοούμε ούτε τα παιδιά ούτε τις ιστορίες των παραμυθιών. Τα παραμύθια δίνουν όνομα στους φόβους των παιδιών, κάτι πολύ ωφέλιμο για την ψυχολογία τους. Διαβάσαμε πως το 1976 ο παιδοψυχολόγος Bruno Bettelheim σε βιβλίο του έγραφε πως τα τρομακτικά στοιχεία των παραμυθιών βοηθάνε τα παιδιά με τα συναισθηματικά τους προβλήματα. Τα παραμύθια προσφέρουν στα παιδιά έναν εξωπραγματικό, συμβολικό χώρο στον οποίον μπορούν να αντιμετωπίσουν και να νικήσουν τα άγχη τους με ασφάλεια.

πηγή

Αλλού διαβάσαμε πως τα παιδιά περνάνε από αναπτυξιακά στάδια στα οποία αναπτύσσουν έντονους φόβους τους οποίους δεν μπορούν να εκφράσουν. Τα παραμύθια τους προσφέρουν μια μορφή και ένα όνομα για να προβάλλουν τους φόβους τους. Στα παραμύθια οι χαρακτήρες είναι καλοί ή κακοί, είναι αρχέτυπα που μιλάνε με απλή και παγκόσμια γλώσσα στα παιδιά. Τα αρχέτυπα για τον Jung είναι σύμβολα που υπάρχουν στο συλλογικό ασυνείδητο και μας βοηθάνε να βγάζουμε άκρη με τον κόσμο. Τα αρχέτυπα και οι συμβολισμοί στα παραμύθια αποτελούν παγκόσμια θέματα, με τα οποία οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να ταυτιστούν.

Η Mary Wakefield υποστηρίζει πως τα παιδιά μπορούν να καταλάβουν ότι στόχος των παραμυθιών δεν είναι να τρομοκρατήσουν, αλλά να προστατέψουν. Οι ιστορίες είναι έτσι διαμορφωμένες ώστε να προειδοποιούν και να διδάσκουν. Έτσι, στην Κοκκινοσκουφίτσα ο στόχος είναι να δει το παιδί τις συνέπειες που έχει το να παρακούσει τις εντολές της μητέρας του και να διδαχθεί να μην εμπιστεύεται αγνώστους. Ακόμα και αν έχει καλές προθέσεις, η παρακοή φέρνει αρνητικά αποτελέσματα, όπως όταν η Κοκκινοσκουφίτσα παράκουσε την εντολή της μαμάς της να πάει απευθείας στο σπίτι της γιαγιάς για να μαζέψει λουλούδια, μια αθώα πράξη της οποίας όμως η δραματική συνέπεια ήταν να φαγωθούν η γιαγιά και η Κοκκινοσκουφίτσα από τον λύκο. Σύμφωνα με τον ανθρωπολόγο Jamie Tehrani, αυτό που βρίσκουμε ενδιαφέρον στην ιστορία της Κοκκινοσκουφίτσας είναι οι πληροφορίες επιβίωσης που περιέχει.

πηγή

Έρευνα του καναλιού Watch, όμως, έδειξε πως οι γονείς εγκαταλείπουν τα κλασικά παραμύθια, επειδή θεωρούν πως είναι πολύ τρομακτικά για τα παιδιά. Γονέας λέει πως οι γονείς μπορούν να κατανοήσουν τον αθώο χαρακτήρα των παραμυθιών, αλλά ένα πεντάχρονο παιδί μπορεί να πάρει τα πράγματα κυριολεκτικά. Αντιθέτως, ο καθηγητής Zipes θεωρεί υποκρισία το να προστατεύουμε τα παιδιά από τη σκοτεινή πλευρά των παραμυθιών. Το ειλικρινές πράγμα είναι να πούμε στα παιδιά πως η βία υπάρχει και πως ο κόσμος είναι γεμάτος αγώνες και συγκρούσεις.

πηγή

Εμείς σκεφτόμαστε πως όταν διαβάζουμε στα παιδιά κλασικά παραμύθια έχει σημασία να ανοίγουμε διάλογο. Να συζητάμε με τα παιδιά για τα θέματα που προκύπτουν, με στόχο να τους δείχνουμε πως το παραμύθι έχει μια συμβολική και όχι κυριολεκτική διάσταση. Μπορούμε να φτιάξουμε με τα παιδιά διαφορετικές πλοκές στις οποίες τα πράγματα ανατρέπονται. Έτσι, τα παιδιά θα εξασκήσουν τη φαντασία και την κριτική τους σκέψη. Αν φυσικά κάποιο παραμύθι τρομάζει πολύ τα παιδιά, μπορούμε να το αποφύγουμε, μιας και σκοπός μας δεν είναι να τους δημιουργήσουμε εφιάλτες. Είναι στα χέρια των γονιών και των εκπαιδευτικών να προσεγγίσουν τα παραμύθια με έναν δημιουργικό και γόνιμο για τα παιδιά τρόπο.

Διαβάστε πρώτοι κάθε νέο μας άρθρο!

Βρείτε μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσής μας:

Ακολουθήστε μας συμπληρώνοντας το email σας στο πεδίο στο κάτω μέρος της ιστοσελίδας μας, για να σας έρχεται με email κάθε νέο μας άρθρο μόλις κυκλοφορήσει. Μην ξεχάσετε να κάνετε επιβεβαίωση της εγγραφής σας, στο email που θα σας έρθει! 🤗 Όσοι είστε κι εσείς wordpress bloggers, πατήστε απλώς follow.

2 Comments Add yours

  1. Giannis Pit says:

    Ω μου άρεσε πάρα πολύ αυτό σας το θέμα! Πάρα πολύ σημαντικό ιδίως γιατί ακουμπά στην ψυχή και στην παιδεία των παιδιών. Μπράβο σας.

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s