Στη Βέροια, μέρος α’: στο Βήμα του Αποστόλου Παύλου, στους δρόμους και τις εκκλησίες της πόλης, στο Κόκκινο Σπίτι, στου Χοχλιούρου για ραβανί και στο 12°γράδα

Και κάπως έτσι, μετά από έναν τόνο εικόνες, γεύσεις, γνωριμίες, γνώσεις και εμπειρίες φτάσαμε στον τελευταίο μας προορισμό, τη Βέροια. Από το Ελατοχώρι επιστρέψαμε πάλι πιο βόρεια, σε απόσταση 39 χμ., 50 λεπτά με το αυτοκίνητο.

Στο πρώτο μέρος του τελευταίου ταξιδιωτικού μας άρθρου από το αφιέρωμα στη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία μένουμε στη Βέροια, στο Κόκκινο Σπίτι, κάνουμε βόλτες στους δρόμους της πόλης, φωτογραφίζουμε τις πολυάριθμες εκκλησίες της, επισκεπτόμαστε το Βήμα του Αποστόλου Παύλου, δοκιμάζουμε το φημισμένο ρεβανί του Χοχλιούρου και τρώμε στο εξαιρετικό εστιατόριο 12°γράδα.

Ο δρόμος από το Ελατοχώρι προς τη Βέροια είναι πραγματικά πολύ όμορφος. Ο λόγος; Επειδή περνάει δίπλα από τον Αλιάκμονα, το μεγαλύτερο σε μήκος ποτάμι της χώρας μας που πηγάζει εντός των συνόρων της. Ένα μοναδικό σημείο για στάση και φωτογράφιση αποτελεί το Φράγμα του Αλιάκμονα, σε κοντινή απόσταση από τη Βέροια. Το τοπίο είναι πανέμορφο, πράσινο και γαλάζιο, με θέα στην οποία χάνεται το βλέμμα. Η παραλίμνια έκταση στην περιοχή του Αλιάκμονα αποτελεί περιοχή του Δικτύου Natura 2000, και δικαίως φυσικά!

Ο ποταμός Αλιάκμονας
Το Φράγμα του ποταμού Αλιάκμονα
Θέα προς τον Αλιάκμονα από σημείο της διαδρομής

Με αυτές τις υπέροχες εικόνες στο νου φτάσαμε όλο κέφι στη Βέροια. Η Βέροια είναι η πρωτεύουσα της Περιφερειακής Ενότητας Ημαθίας στην Κεντρική Μακεδονία, χτισμένη στους πρόποδες του Βερμίου. Είναι μια ζωντανή πόλη, με πάρα πολλά αξιοθέατα που δυστυχώς μέσα σε δύο μέρες δεν θα προλαβαίναμε να τα επισκεφθούμε όλα… Στην Βέροια θα μας φιλοξενούσε το Κόκκινο Σπίτι Boutique Hotel, στην Εβραϊκή Συνοικία της πόλης.

Περπατώντας προς το ξενοδοχείο μας περάσαμε πάνω από το ποτάμι της πόλης, τον Τριπόταμο. Η Βέροια είναι μια πόλη προικισμένη με άφθονο νερό. Κοντά της και μέσα της ρέουν ακατάπαυστα εδώ και αιώνες ο μεγάλος Αλιάκμονας και ο μικρός Τριπόταμος, ποτάμια που εξασφάλιζαν την ύδρευση και την άρδευση της πόλης, όπως και την ενέργεια από τις υδατοπτώσεις. Ειδικά ο Τριπόταμος σχηματίζεται από τρία ρέματα, που ενώνονται σε ένα κοντά στα τελευταία σπίτια στο νοτιοδυτικό άκρο της Βέροιας.

Περνώντας πάνω από ένα από τα ρέματα που σχηματίζουν τον Τριπόταμο

Η πρώτη μας εικόνα, λοιπόν, για την πόλη ήταν η Εβραϊκή Συνοικία της. Όπως μας είπαν στο ξενοδοχείο μας, η συμβίωση Ελλήνων, Εβραίων και Τούρκων έκανε από τον 16ο αιώνα και ύστερα τη Βέροια ένα σημαντικό εμπορικό και πολιτιστικό μονοπάτι. Τα αρχοντικά της πόλης και η όμορφη Εβραϊκή Συνοικία μαρτυρούν το πλούσιο παρελθόν. Η Εβραϊκή Συνοικία βρίσκεται δίπλα στην τοποθεσία Μπαρμπούτα, που όπως διαβάσαμε οφείλει το όνομά της σε μια βρύση της περιοχής που διατηρείται μέχρι και σήμερα, βορειοδυτικά της πόλης, δίπλα στον ποταμό Τριπόταμο.

Το Κόκκινο Σπίτι στην Εβραϊκή Συνοικία της Βέροιας

Το Κόκκινο Σπίτι Boutique Hotel που θα μας φιλοξενούσε είναι ένα φανταστικό κτίριο του 19ου αιώνα, ένα αρχοντικό πλήρως ανακαινισμένο για να στεγάσει ένα σύγχρονο ξενοδοχείο, το δημιούργημα του Χρήστου και της Αναστασίας Σιουκιούρογλου. Στο ξενοδοχείο μας υποδέχθηκε η κ. Αναστασία και μας έκανε μια εισαγωγή σε όσα θα συναντούσαμε στην όμορφη πόλη τους. Το ξενοδοχείο μας είπε πως το διαχειρίζεται η ίδια, μαζί με την κόρη της κ. Βέρα, και έχουμε να πούμε πως πραγματικά κάνουν φανταστική δουλειά!

Η κ. Αναστασία μας τόνισε πως η Βέροια έχει μια ιστορία χιλιάδων χρόνων, από τουλάχιστον το 2000 π.Χ. -βρίσκεται δίπλα στις Αιγές, το σπουδαίο, μεγάλο βασίλειο των Μακεδόνων. Οι πρώτοι συνοικισμοί της νεότερης πόλης ήταν η Χριστιανική και η Εβραϊκή Συνοικία στην οποία βρισκόμασταν. Μάλιστα, όπως μας είπε η κ. Αναστασία, η Εβραϊκή Συνοικία είναι μια από τις δύο αμιγώς εβραϊκές συνοικίες της Ευρώπης -η δεύτερη βρίσκεται στη Σεβίλλη.

Η είσοδος στο Κόκκινο Σπίτι
Μέσα στα δωμάτια του Κόκκινου Σπιτιού (πηγή)

Το Κόκκινο Σπίτι, όπως και όλα τα κτίρια της περιοχής, ήταν, επομένως, εβραϊκή οικία, και πλούσια μάλιστα, όπως φαίνεται από τα χαρακτηριστικά του, τα παράθυρα, το τζαμιλίκι το που μπόρεσαν να διατηρήσουν. Έκαναν μεγάλη προσπάθεια να φέρουν το κτίριο ακριβώς στην παλιά του εικόνα. Στα δωμάτια έχουν, για παράδειγμα, ξύλα από καστανιές 200 χρόνων!

Χαρούμενος στην αυλή του ξενοδοχείου μας

Σε πολύ κοντινή απόσταση από το Κόκκινο Σπίτι βρίσκεται η Εβραϊκή Συναγωγή, η παλιότερη συναγωγή στη Βόρεια Ελλάδα και μια από τις παλαιότερες στην Ευρώπη. Χτίστηκε το 1850 και σήμερα συνεχίζει να λειτουργεί περιστασιακά. Αποτελεί, λοιπόν, ένα ζωντανό μνημείο της διαχρονικής παρουσίας των Εβραίων στην πόλη. Μάλιστα, όπως διαβάσαμε, ένα από τα σημεία που δίδαξε ο Απόστολος Παύλος, εκτός από το Βήμα του Αποστόλου Παύλου που θα επισκεπτόμασταν αργότερα, είναι και η αρχαία συναγωγή που πιστεύουν πως βρισκόταν στο ίδιο σημείο με την σημερινή.

Η Εβραϊκή Συναγωγή λειτουργούσε ως κέντρο της ζωής της κοινότητας των Εβραίων της πόλης μέχρι την 1η Μαΐου του 1943, κατά την οποία οι περισσότεροι Εβραίοι της Βέροιας πιάστηκαν από τις δυνάμεις κατοχής και μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Έτσι, δραματικά, έληξε η μακραίωνη παρουσία τους στην πόλη.

Η Εβραϊκή Συναγωγή
Μέσα στη συναγωγή (πηγή)

Συνεχίζοντας τη βόλτα μας γύρω από το ξενοδοχείο μας, είδαμε και ένα ακόμα πολύ όμορφο κτίριο, το Αρχοντικό Μπέκα, που στεγάζει τις επιτροπές Α/Βάθμιας και Β/Βάθμιας Εκπαίδευσης και το Αρχείο του καθηγητή Μουτσόπουλου με υλικό παραδοσιακής και εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής. Όπως μάθαμε αργότερα, το αρχοντικό κτίστηκε το 1859 και ανήκε σε πλούσιο Εβραίο έμπορο. Έχει πλούσιο αρχιτεκτονικό διάκοσμο, σε ρυθμούς μπαρόκ και ροκοκό και στο εξωτερικό του είδαμε αυθεντικές τοιχογραφίες που διατηρούνται μέχρι και σήμερα.

Το Αρχοντικό Μπέκα

Περνώντας από αυτά τα σημαντικά κτίρια της συνοικίας φτάσαμε και στον προορισμό μας. Το Κόκκινο Σπίτι Boutique Hotel διαθέτει και ένα δεύτερο αρχοντικό, σε διπλανή θέση με το κόκκινο αρχοντικό. Στο σύνολο έχουν αποκαταστήσει τρία διατηρητέα κτίρια στην περιοχή και τα έχουν κάνει ξανά τα κοσμήματα της περιοχής, όπως ήταν και στο παρελθόν.

Το δεύτερο διατηρητέο αρχοντικό του Κόκκινου Σπιτιού

Την αποκατάσταση του δεύτερου αρχοντικού, όπως μας είπε η κ. Αναστασία συνόδευσε και αρχαιολογική έρευνα, στην οποία φαίνονται οι προγενέστερες οικίες που υπήρχαν στο σημείο αυτό. Βρήκαν μάλιστα, και έναν βυζαντινό αγωγό της πόλης.

Σε αυτό το υπέροχο αρχοντικό βρισκόταν και το υπέροχο δωμάτιο που θα μέναμε. Όπως όλοι οι χώροι του ξενοδοχείου, και εκεί ο χώρος υποδοχής ήταν κομψά διακοσμημένος, με πέτρα και ξύλο, με ζεστά χαλιά και γνήσιες αντίκες που κοσμούσαν το χώρο.

Μόλις είδαμε το δωμάτιο μας, δε, ξετρελαθήκαμε! Με γήινους χρωματισμούς ξύλινη οροφή και δάπεδο, πέτρινους τοίχους, άνετα κρεβάτια, καθαρό και φροντισμένο μπάνιο και όλες τις ανέσεις ήταν απλά υπέροχο, πραγματικά αριστοκρατικό! Βγαίνοντας στο μπαλκόνι του διαπιστώσαμε πως το όμορφο εσωτερικό του συνοδεύεται και από μια εξίσου εντυπωσιακή θέα… Τι άλλο να ζητήσουμε!

Το δωμάτιό μας στο Κόκκινο Σπίτι Boutique Hotel
Στο μπάνιο του δωματίου μας

Όπως καταλαβαίνετε, ανυπομονούσαμε πάρα πολύ να περπατήσουμε στους δρόμους της πόλης, να δούμε τη ζωή της, την καθημερινότητά της, τους ανθρώπους της, τα αξιοθέατά και τις ομορφιές της. Στη μεγάλη μας βόλτα στην πόλη είναι αφιερωμένο, λοιπόν, το υπόλοιπο του άρθρου μας.

Μια βόλτα στους δρόμους της Βέροιας:

Η Βέροια είναι μια πόλη που σφύζει από ζωή. Δημόσια κτίρια, καταστήματα, καφετέριες και εστιατόρια συνθέτουν μια πολυποίκιλη εικόνα, γεμάτη ζωντάνια και χρώμα. Είναι μια πόλη φιλική προς τους πεζούς, με πολλούς πεζοδρόμους και δύο μεγάλες πλατείες, την πλατεία Ωρολογίου και την πλατεία Ελιάς, στις οποίες συγκεντρώνεται πλήθος κόσμου. Θέλαμε να πάρουμε μια γεύση από όλα, και έτσι ξεκινήσαμε μια περιήγηση με τα πόδια και αποτυπώσαμε τα σημεία που μας τράβηξαν το ενδιαφέρον στις φωτογραφίες μας.

Διάσπαρτα βλέπει κανείς στην πόλη κτίσματα του οθωμανικού παρελθόντος της πόλης. Η Βέροια έμεινε υπό οθωμανική κατοχή από το 1430 έως το 1912 και ήταν μια από τις πόλεις με το μεγαλύτερο ποσοστό Τούρκων κατοίκων. Οι Έλληνες κατοικούσαν στους χριστιανικούς μαχαλάδες με κέντρο τις εκκλησίες, ενώ οι Τούρκοι στους μουσουλμανικούς μαχαλάδες με κέντρο τα τζαμιά.

Στο βάθος ένα από τα τζαμιά της πόλης

Ένα από τα κτίρια που μας έκαναν εντύπωση είναι το Δικαστικό Μέγαρο της Βέροιας. Μάθαμε πως χτίστηκε από τους Τούρκους τα τελευταία χρόνια της κατοχής της πόλης και χρησίμευε ως Διοικητήριο. Στην πλατεία μπροστά του έγινε η παράδοση της πόλης από τον Τούρκο Διοικητή στον ελληνικό στρατό στις 16 Οκτωβρίου 1912, μέρα εθνικής εορτής για τη Βέροια.

Η πλατεία Ωρολογίου, ή αλλιώς πλατεία Ρακτιβάν, στην οποία βρίσκεται το Δικαστικό Μέγαρο είναι η μία από τις δύο μεγάλες πλατείες της Βέροιας. Το όνομά της οφείλεται στο ότι παλιά υπήρχε πάνω σε αυτήν ένα ρολόι, εντοιχισμένο σε έναν πύργο του βορειοδυτικού τείχους της πόλης. Με βάση όσα διαβάσαμε, η κατασκευή του αποδίδεται στον κράλη της Σερβίας Στέφανο Δουσάν μεταξύ 1345-1350, ο οποίος μετά την κατάκτηση της Βέροιας αναστήλωσε μεγάλο μέρος των τειχών της πόλης. Σήμερα, ένα νέο σιντριβάνι κοσμεί την μεγάλη, όμορφη πλατεία.

Το παλιό ρολόι της Βέροιας (πηγή)
Το πρόσφατο σιντριβάνι της πλατείας Ωρολογίου

Μια άλλη στάση που κάναμε στη βόλτα μας ήταν τα Δίδυμα Λουτρά του Σινάν του Αλατά, τα οποία διαβάσαμε πως χτίστηκαν πριν το 1640, χρονιά κατά την οποία επισκευάστηκαν σύμφωνα με γραπτές πηγές. Ως τα μισά του περασμένου αιώνα λειτουργούσαν ως δημόσια λουτρά, αφού τα σπίτια δεν διέθεταν λουτρό. Το ένα λουτρό ήταν ανδρικό και το άλλο γυναικείο. Σήμερα έχουν συντηρηθεί και φιλοξενούν περιοδικές εκθέσεις, καθώς και μια συλλογή μαρμάρινων γλυπτών βυζαντινής και οθωμανικής περιόδου.

Τα Δίδυμα Λουτρά

Ένα από τα χαρακτηριστικά τοπόσημο της σύγχρονης ζωής στην πόλη αποτελεί το Δημαρχείο της. Μπροστά από το Δημαρχείο περνά κάθε χρόνο η παρέλαση που τιμά την εθνική εορτή της 16ης Οκτωβρίου, ημέρας απελευθέρωσης της Βέροιας.

Η παρέλαση της 16ης Οκτωβρίου (πηγή)

Μια περιήγηση στην πόλη της Βέροιας πρέπει οπωσδήποτε να καταλήξει στην Πλατεία της Ελιάς, η οποία έχει μια απίστευτη θέα σε ολόκληρο τον κάμπο της Ημαθίας. Ο κάμπος, όπως αναφέραμε και στο άρθρο μας για τη Νάουσα, παρουσιάζει ένα μοναδικό φαινόμενο την άνοιξη… Γίνεται όλος ροζ από τις ανθισμένες ροδακινιές! Γίνονται, μάλιστα, πολλές προσπάθειες από τον Τουριστικό Όμιλο Βέροιας για την ανάδειξή του, με πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα, μας είπε η κ. Αναστασία στο Κόκκινο Σπίτι.

Μνημείο της Εθνικής Αντίστασης
Ο κάμπος της Ημαθίας βάφεται όλος ροζ την άνοιξη! (πηγή)

Φτάσαμε μέχρι την άκρη της πόλης και συνεχίσαμε τη βόλτα μας στους δρόμους της, θέλοντας αυτή τη φορά να δώσουμε προσοχή στα μαγαζιά της, με απώτερο στόχο να φτάσουμε στο αγαπημένο μας είδος: το ζαχαροπλαστείο φυσικά!

Στο πεζοδρομημένο εμπορικό κέντρο της πόλης

Ένα από τα πράγματα που δεν πρέπει με τίποτα  να παραλείψει κανείς είναι να δοκιμάσει το παραδοσιακό ρεβανί Βέροιας. Το ρεβανί είναι ένα πεντανόστιμο, σιροπιαστό παραδοσιακό γλυκό, από τα αγαπημένα μας. Και πόσο μάλλον όταν φτιάχνεται από μια τόσο έμπειρη επιχείρηση. Στο ζαχαροπλαστείο του Χοχλιούρου βρήκαμε αποκλειστικά ρεβανί, και δεν χρειαζόμασταν τίποτα περισσότερο! Το ρεβανί του Χοχλιούρου είναι τόσο νόστιμο, που σχηματίζονται όλη την ημέρα ουρές από έξω από το μαγαζί. Αλλά πραγματικά αξίζει την αναμονή!

Το ζαχαροπλαστείο του Χοχλιούρου

Ο κ. Σοφοκλής Χοχλιούρος βρήκε λίγο χρόνο και βγήκε από το μαγαζί του για να μας μιλήσει και τον ευχαριστούμε πολύ γι’ αυτό. Μας είπε πως η ιστορία τους ξεκινάει το 1886, από τον προπάππου, τον Γεώργιο Χοχλιούρο, ο οποίος είχε φτιάξει ένα μικρό γαλακτοπωλείο-ζαχαροπλαστείο. Ήταν γνωστό για το γιαούρτι του, και έφτιαχνε και κάποια σιροπιαστά γλυκά. Ο κ. Σοφοκλής και τα αδέρφια του, Γεώργιο και Νικόλαο, είναι η τέταρτη γενιά που διαχειρίζονται πλέον την τόσο πετυχημένη επιχείρησή τους. Βρίσκονται μέσα στο ζαχαροπλαστείο από μικρά παιδιά, κυριολεκτικά έχουν μεγαλώσει εκεί.

Μέσα στο ζαχαροπλαστείο του Χοχλιούρου

Το κατάστημα σιγά σιγά εξελίχθηκε και γνώρισε τη μεγάλη ανάπτυξη μετά την κατοχή, τη δεκαετία του ’50 και του ’60. Τότε έγινε μια πραγματική έκρηξη, με πάρα πολλή δουλειά, πελάτες από όλη την Ελλάδα και από όλο τον κόσμο. Μετά από τη δεκαετία του ’60 το ζαχαροπλαστείο έφτιαχνε αποκλειστικά ρεβανί, και αυτό αναζητούσαν οι πελάτες του, που έρχονταν κάθε χρόνο. Το ρεβανί ξεχώριζε, μιας και φτιαχνόταν με μια ειδική συνταγή του προπάππου, με βάση το γιαούρτι, η οποία με τα χρόνια εξελίχθηκε. Πλέον, με τόση δουλειά που έχουν, και να ήθελαν να φτιάξουν κάτι άλλο πέρα από το ρεβανί τους, δε θα προλάβαιναν!

Το ρεβανί Χοχλιούρου γίνεται όλο στο χέρι, με τον παραδοσιακό τρόπο, και γι’ αυτό δεν έχουν τη δυνατότητα για πολύ μεγάλη παραγωγή. Όπως μας είπε ο κ. Σοφοκλής, είναι μια πολύ κουραστική δουλειά, που ξεκινάει από το ξημέρωμα για να είναι κάθε μέρα φρέσκο το ρεβανί τους. Κάθε μέρα πουλάνε από 40-50 έως 100 κιλά ρεβανί!

Με τον κ. Σοφοκλή Χοχλιούρο έξω από την επιχείρησή της οικογένειας

Το ρεβανί Χοχλιούρου ήταν πραγματικά πεντανόστιμο! Ευχαριστούμε θερμά τον κ. Σοφοκλή για το κέρασμα, ήταν υπέροχο!

Η βόλτα μας στην πόλη ήταν φανταστική! Αλλά αυτό που πραγματικά χαρακτηρίζει την πόλη της Βέροιας είναι τα εκκλησιαστικά της αξιοθέατα, το σπουδαίο Βήμα του Αποστόλου Παύλου και οι πολυάριθμες βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησίες της. Οπότε, συνεχίσαμε την περιήγησή μας για να δούμε όσες περισσότερες μπορούσαμε!

Στα θρησκευτικά μνημεία της πόλης:

Φυσικά, το πρώτο μέρος το οποίο θέλαμε να δούμε από κοντά ήταν το Βήμα του Αποστόλου Παύλου, που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από την πλατεία Ωρολογίου. Όπως διαβάσαμε σε ενημερωτικό φυλλάδιο που μας έδωσε ο ευγενέστατος κ. Πέτρος, ο οποίος έχει μια επιχείρηση με σουβενίρ απέναντι από το Βήμα του Αποστόλου Παύλου, ο Απόστολος Παύλος επισκέφθηκε τη Βέροια τουλάχιστον δύο φορές, το 56 μ.Χ. και στις αρχές του 57 μ.Χ. κατά το ταξίδι του από τη Μικρά Ασία στην Ελλάδα. Τόσο οι Βεροιώτες, όσο και οι Ιουδαίοι της πόλης, υποδέχθηκαν το κήρυγμά του με μεγάλη θέρμη, σε σύγκριση με άλλες περιοχές της Ελλάδας.

Το πέρασμα του Αποστόλου Παύλου από την πόλη και η απήχηση του κηρύγματός του δείχνουν τη σημασία που είχε η Βέροια για τα πρώτα βήματα του Χριστιανισμού και τον ρόλο που διαδραμάτισε στη διάδοσή του.

Το Βήμα του Αποστόλου Παύλου

Στο μνημείο που ονομάζεται Βήμα του Αποστόλου Παύλου σώζονται οι ρωμαϊκές πλάκες του 1ου αιώνα πάνω στις οποίες, σύμφωνα με την παράδοση, στέκονταν ο Απόστολος Παύλος κατά τη διάρκεια του κηρύγματός του για το Ευαγγέλιο, την πίστη, τη σωτηρία και την αγάπη. Το μνημείο έχει, επομένως, τεράστια ιστορική, θρησκευτική και συναισθηματική αξία και πραγματικά νιώθαμε δέος και συγκίνηση που στεκόμασταν κι εμείς στο σημείο αυτό…

Οι ρωμαϊκές πλάκες του 1ου αιώνα πάνω στις οποίες στεκόταν ο Απόστολος Παύλος

Κάτι πολύ ενδιαφέρον που μάθαμε είναι πως κάθε χρόνο, κάθε Ιούνιο, εδώ και 20 χρόνια η Ιερά Μητρόπολη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας διοργανώνει προς τιμήν του Αποστόλου Παύλου τα «Παύλεια», καλλιτεχνικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις με αποκορύφωμα τα Διεθνή Επιστημονικά Παύλεια Συνέδρια, με συμμετοχή επιστημόνων από ελληνικά και ξένα πανεπιστήμια, καθώς και τον εσπερινό που τελείται στο Βήμα του Αποστόλου Παύλου ανήμερα της γιορτής του, την 29η Ιουνίου. Θα θέλαμε πολύ να βρεθούμε κάποιον Ιούνιο σε αυτές τις εκδηλώσεις!

Ο ανδριάντας του Αποστόλου Παύλου, Αποστόλου των Εθνών, δωρεά του Πατριαρχείου Μόσχας και της Ρωσικής Ακαδημίας Τεχνών
Το κατάστημα με σουβενίρ του κ. Πέτρου, ο οποίος με μεγάλη αγάπη μοιράζει στους επισκέπτες πληροφοριακά φυλλάδια για το μνημείο και την πόλη! Ευχαριστούμε θερμά για τις τόσο σημαντικές πληροφορίες!

Το μνημείο του Αποστόλου Παύλου είναι από τα πιο σημαντικά αξιοθέατα της πόλης, αλλά έχει και πολλά άλλα ακόμα… Οι βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησίες που διατηρούνται στη Βέροια είναι 48! Έχουν, μάλιστα, δώσει στην πόλη τον χαρακτηρισμό «Μικρή Ιερουσαλήμ». Προσπαθήσαμε να δούμε όσες περισσότερες μπορούσαμε, και όσες επιλέξαμε να δείξουμε είναι επιλεγμένες ενδεικτικά, ο θρησκευτικός πλούτος της πόλης είναι ειλικρινά τεράστιος… Ελάτε να τις δούμε ξανά μαζί! Τις πληροφορίες για τις εκκλησίες τις πήραμε από την πόλη πλούσια ιστοσελίδα Discover Veria.

Πρώτη στάση, η Παναγία Φανερωμένη. Ο ναός χτίστηκε γύρω στα τέλη του 16ου αιώνα. Έλαβε το όνομά του από την εικόνα-προσκύνημα της Θεοτόκου Φανερωμένης που χρονολογείται τον 13ο αιώνα και βρίσκεται τοποθετημένη στο διακονικό του ναού.

Η Παναγία Φανερωμένη

Επόμενη στάση, ο Χριστός ή η Μονή του Σωτήρος Χριστού του Καλοθέτου, ένας από τους πιο εντυπωσιακούς και καλοδιατηρημένους βυζαντινούς ναούς της πόλης, ο οποίος εγκαινιάστηκε το 1315. Ο ναός είναι αφιερωμένος στην Ανάσταση του Χριστού. Τόσο εσωτερικά, όσο και εξωτερικά, κοσμείται από σπάνιες τοιχογραφίες. Οι εσωτερικές αγιογραφίες αποτελούν έργο του μεγάλου Θεσσαλονικιού ζωγράφου της παλαιολόγειας Αναγέννησης Γεώργιου Καλλιέργη, ενός εκ των σημαντικότερων αγιογράφων της εποχής.

Η Μονή του Σωτήρος Χριστού
Στο εσωτερικό της εκκλησίας (πηγή)
Ο νεότερος Ναός Αγίων Αναργύρων

Ο Άγιος Νικόλαος της Γούρνας χτίστηκε στις αρχές του 15ου αιώνα, με τοιχογραφίες της κόγχης του ιερού που χρονολογούνται στα πρώτα χρόνια της κατασκευής του. Στο εσωτερικό του διατηρούνται, επίσης, μεταγενέστερες τοιχογραφίες του 17ου αιώνα.

Η είσοδος στον Άγιο Νικόλαο της Γούρνας (πηγή)

Και μια πολιτιστική στάση στη θρησκευτική μας διαδρομή, το Βλαχογιάννειο Μουσείο Νεώτερης Ιστορίας και Τέχνης. Στεγάζεται σε διατηρητέο κτήριο, δωρεά της οικογένειας Βλαχογιάννη προς την Ιερά Μητρόπολη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας. Αρχικά λειτούργησε ως Μουσείο Νεώτερης Ιστορίας και Τέχνης, ενώ σήμερα λειτουργεί ως Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα και στεγάζει τη συλλογή στρατιωτικών στολών και εξοπλισμών του κ. Κανέλλου Ντόντου.

Το Βλαχογιάννειο Μουσείο Νεώτερης Ιστορίας και Τέχνης

Συνεχίζοντας τη θρησκευτική μας περιήγηση, συναντήσαμε τον Άγιο Φανούριο ή Άγιο Νικόλαο Ψαρά. Η εκκλησία αυτή χτίστηκε στα τέλη του 16ου αιώνα και στον χώρο του ιερού θα δει κανείς τοιχογραφίες του 17ου αιώνα.

Ο Άγιος Φανούριος ή Άγιος Νικόλαος Ψαράς
Στη γιορτή του Αγίου Φανουρίου (πηγή)
Ο Ναός του Αγίου Γεωργίου

Είχαμε τη χαρά να πετύχουμε τον Ιερό Ναό Αγίου Αντωνίου ανοιχτό! Ο ναός χτίστηκε στα χρόνια 1869-1862 και είναι αφιερωμένος στο πολιούχο της Βέροιας Άγιο Αντώνιο τον Νέο. Αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα της εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής και τέχνης του 19ου αιώνα.

Ο Ναός του Αγίου Αντωνίου του Νέου

Ο Άγιος Αντώνιος ο Νέος, όπως διαβάσαμε, έζησε με εγκράτεια και εξαντλητική νηστεία για να αποφεύγει την υπερηφάνεια, με την οποία προσπαθούσε ο διάβολος να τον παρασύρει στην πτώση. Η φήμη του είχε διαδοθεί τόσο πολύ, ώστε πάρα πολύς κόσμος τον επισκεπτόταν στο σπήλαιό του για να απολαύσουν την ευλογία του. Ο Άγιος, όμως, επεδίωκε την απόλυτη ησυχία, και γι’ αυτό εγκατέλειψε το σπήλαιό του και αποσύρθηκε σε έναν ερημικό τόπο κοντά στο ποτάμι. Μετά από πολύ ταλαιπωρία και αυστηρή άσκηση επέστρεψε στο σπήλαιο, όπου δεχόταν τους πιστούς μέχρι τα βαθειά γηρατειά του. Μετά την κοίμησή του παρέμεινε για δεκαέξι μέρες στο σπήλαιο, με ένα φως να καίει πάνω από το λείψανό του, μέχρι που τον βρήκαν κυνηγοί αλώβητο και γεμάτο ευωδία.

Υπήρξε μια μεγάλη διαφωνία ανάμεσα στον κλήρο και στον λαό για το που θα ενταφιαζόταν ο Άγιος Αντώνιος. Έτσι, αποφάσισαν να τοποθετήσουν το ιερό λείψανό του πάνω σε ένα κάρο που το έσερναν βόδια και να το αφήσουν να βρει μόνο του τον προορισμό του. Το κάρο κατέληξε στην πόλη της Βέροιας, στον προαύλιο χώρο του ιερού ναού Παναγίας Καμαριωτίσσης, εκεί που βρισκόταν και η πατρική οικία του οσίου Αντωνίου. Εκεί ετάφη ο Άγιος και κατά τα μέσα του 19ου αιώνα ανεγέρθηκε ο μεγαλοπρεπής ναός που τιμάει τη μνήμη του.

Μέσα στον Ιερό Ναού του Αγίου Αντωνίου
Ο Άγιος Αντώνιος ο Νέος
Τα ιερά λείψανα του Αγίου Αντωνίου

Το τελευταίο εκκλησάκι που θα φιλοξενήσουμε στο άρθρο μας είναι ο Ναός της Αγίας Παρασκευής. Χτίστηκε τον 14ο αιώνα και δέχθηκε σημαντικές παρεμβάσεις μεταξύ του 15ου και του 18ου αιώνα. Στο μνημείο διατηρούνται πολύτιμες τοιχογραφίες από την εποχή της κατασκευής του, τον 14ο αιώνα μέχρι και τον 18ο αιώνα, που ξεχωρίζουν για την πρωτοτυπία και τα έντονα χρώματά τους, όπως και το έντονο ύφος των μορφών που αναπαριστούν.

Η Αγία Παρασκευή

Δυστυχώς τα βυζαντινά και μεταβυζαντινά εκκλησάκια της πόλης ήταν κλειστά και δεν μπορέσαμε να δούμε από κοντά τις όμορφες τοιχογραφίες τους. Ελπίζουμε να μπορέσαμε να σας δώσουμε μια ιδέα για τον θρησκευτικό πλούτο της πόλης της Βέροιας. Περπατώντας στους δρόμους της μας βρήκε το βραδάκι, και ο δρόμος μας μας έβγαλε πίσω στο Βήμα του Αποστόλου Παύλου, το οποίο είναι υπέροχα φωταγωγημένο τη νύχτα.

Στο Βήμα του Αποστόλου Παύλου τη νύχτα

Για βραδινό είχαμε κανονίσει να επισκεφθούμε ένα πολύ καλό εστιατόριο της πόλης, το 12°γράδα, μια εναλλακτική πρόταση μεσογειακών γεύσεων και ποιοτικού ελληνικού κρασιού. Με έναν υπέροχο εξωτερικό και εσωτερικό χώρο, σε ένα κομψό κτίριο δίπλα στον ποταμό Τριπόταμο, το εστιατόριο είχε μια άψογη εξυπηρέτηση, μια φιλική ατμόσφαιρα και φυσικά υπέροχο φαγητό και κρασί!

Το εστιατόριο 12°γράδα

Το 12°γράδα είναι μια οικογενειακή επιχείρηση των τριών αδερφών Σαμούκα, του σεφ Γιάννη, υπεύθυνου για το μενού και τα πιάτα, του Μανώλη, υπεύθυνου του καταστήματος με ρόλο στο μπαρ, και του Θανάση, υπεύθυνου για τη λίστα κρασιού με κρασιά της περιοχής, αλλά και από όλη την Ελλάδα. Ο κ. Θανάσης είχε την καλοσύνη να μας μυήσει στην φιλοσοφία τους. Μας είπε πως τους ενδιαφέρει πάρα πολύ το pairing του κρασιού με τα φαγητό, ώστε να έχει ο πελάτης μια καλή εμπειρία χάρη και στην τοποθεσία, τον χώρο, τη μουσική, την ατμόσφαιρα γενικώς.

Το εστιατόριο ξεκίνησε το 2012, εν μέσω κρίσης, όταν τα τρία αδέρφια ένωσαν τις δυνάμεις τους για να φτιάξουν έναν ωραίο χώρο, σε ένα μη εμπορικό σημείο της πόλης, απέναντι από το προσφυγικό πατρικό του πατέρα τους. Εντόπισαν μια έλλειψη στην πόλη της Βέροιας για το είδος της gourmet κουζίνας που προσφέρουν κι έτσι άδραξαν την ευκαιρία. Η Βέροια, μας είπε ο κ. Θανάσης, είναι ένα μέρος που λειτουργεί ως ορμητήριο για τα γύρω σημεία ενδιαφέροντος και τα τελευταία δέκα χρόνια έχει αναπτυχθεί πολύ τουριστικά με καλά ξενοδοχεία και εστιατόρια. Η κουζίνα της είναι επηρεασμένη από ποντιακή και βλάχικη κουζίνα και από παλιές ντόπιες συνταγές· η πόλη ήταν πάντα ένα συνονθύλευμα πολιτισμών -ντόπιοι, Εβραίοι, πρόσφυγες, Πόντιοι, Βλάχοι, ανθρώποι με ρίζες από το Μέτσοβο, από τη Σαμαρίνα, από τα βουνά, με τα ζώα, τα κρέατα, τα τυριά τους… Υπήρχε μια μεγάλη γαστρονομική παράδοση!

Ροζέ από Ξινόμαυρο του 2020 από το κτήμα του Απόστολου Θυμιόπουλου, από τους αμπελώνες του Τριλόφου Ημαθίας, ζώνη ΠΟΠ Νάουσα

Στο 12°γράδα προσπαθούν να αντιπροσωπεύσουν την παράδοση με μια επιπλέον πινελιά, με τη ματιά του σεφ, όπως μας είπε ο σεφ κ. Γιάννης, να παντρέψουν την παράδοση της περιοχής, αλλά και όχι μόνο, με σύγχρονες τεχνικές. Ψάχνουν να βρουν τη βαθιά γεύση, κάτι που δε θα το μαγειρέψεις εύκολα στο σπίτι. Προσπαθούν να διατηρούν τις τιμές σε επίπεδα ώστε να μπορεί κάποιος να έρθει, παρά τις δύσκολες εποχές, αν και δεν είναι πάντα εύκολο. Το εστιατόριο λειτουργεί με ISO και τηρεί όλα τα προληπτικά μέτρα κατά του Covid-19 από την αρχή της πανδημίας. Ο πελάτης στο εστιατόριο είναι φίλος και φιλοξενούμενος, έρχεται και ξαναέρχεται και φυσικά τον θυμούνται. Τον χειμώνα, στο εσωτερικό του εστιατορίου γίνονται όλοι μια παρέα, καθώς λειτουργεί ως wine bar. Ακόμα, στο 12°γράδα γίνονται εκδηλώσεις wine pairing, οι οποίες αποτελούν μια γιορτή για τη Βέροια. Λόγω της πανδημίας τις έχουν διακόψει, αλλά μόλις καλυτερέψει η κατάσταση θα τις ξεκινήσουν ξανά!

Απολαμβάνοντας το κρασάκι μας δίπλα στην υπέροχη θέα

Ο κ. Θανάσης μας είπε προϊόντα που χρησιμοποιούν προσπαθούν να προέρχονται κατά κύριο λόγο από παραγωγούς του νομού και των γύρω νομών. Έχουν συνεργασίες εδώ και χρόνια με παραγωγούς και με κήπους που τους φέρνουν ό,τι παράγουν επιπλέον, αράντιστο φυσικά. Όταν, βέβαια, υπάρχει πολύ ζήτηση τα προϊόντα των κήπων δεν φτάνουν, αλλά και πάλι προσπαθούν οι έμποροι να είναι από τον νομό. Για τα κρέατα επισκέπτονται τις μονάδες παραγωγής για να γνωρίζουν από πού προέρχονται· δεν δουλεύουν καθόλου με εισαγόμενα και με κρέατα κατάψυξης. Αυτός είναι και ένας λόγος που δεν έχουν ψάρι στον κατάλογο. Κάποτε είχαν ψάρι ημέρας από φίλους που έκαναν ψαροντούφεκο και ακόμα όταν βρίσκουν φρέσκο ψάρι το βάζουν στο μενού ως πιάτο ημέρας.

Ένα υπέροχο γεύμα μαζί με ένα ποιοτικό κρασί, απόλαυση!

Το μενού του εστιατορίου είναι εποχιακό, αλλάζει κάθε τρίμηνο, με λαχανικά εποχής και εποχιακά πιάτα. Για παράδειγμα, το καλοκαίρι δεν έχει σούπες. Το χειμώνα έχει κάστανο, κολοκύθα, ενώ το καλοκαίρι μελιτζάνα. Η λίστα των κρασιών είναι δυναμική και έχει χρονιές οι οποίες κρίνουν ότι είναι σημαντικές για τον παραγωγό, με ελληνικές και ξένες ποικιλίες από ελληνικά οινοποιεία. Αυτή είναι μια δύσκολη διαδικασία που απαιτεί να έχει κανείς τον χώρο για να παλαιώσει σωστά τα κρασιά· ευτυχώς στο 12°γράδα έχουν ένα μεγάλο κελάρι, το μισό του οποίου βρίσκεται μέσα στο χώμα. Ο κόσμος έχει υποδεχθεί πολύ καλά την προσπάθειά τους αυτή. Το καλοκαίρι κανείς δεν ήθελε το κρασί της χρονιάς που έτρεχε, ζητούσαν όλοι κρασιά από προηγούμενες χρονιές. Τα κρασιά αυτά είναι δυσεύρετα, πρέπει να σημειώσουμε!

Στην υγειά σας!

Εξαιρετικό το κρασί, και αντίστοιχα ποιοτικό και γεμάτο γεύση και το φαγητό! Δείτε όλα όσα απολαύσαμε, ήταν ειλικρινά πεντανόστιμα…

Ντοματοσαλάτα με ντομάτα, ντοματίνι, baby ρόκα, κρουτόν από ψωμάκι ντομάτας, ανθότυρο, ντρέσινγκ καρυδιού και γαλάκτωμα ντομάτας
Ποντιακό Περέκ, μια πίτα που έφτιαχναν οι γιαγιάδες σε μεγάλους φούρνους και τη διατηρούσαν ξερή στα ντουλάπια τους. Για να την καταναλώσουν την έβρεχαν, έβαζαν γέμιση και την έφτιαχναν γρήγορα στο τηγάνι. Εδώ με ξινοτύρι Ημαθίας, μοσχαρίσιο παστουρμά, σουμάκ, λιαστή ντομάτα και πούδρα κόκκινης πιπεριάς.
Λαχανοντολμάδες, παραδοσιακό πιάτο και της Ημαθίας, με κεχρί αντί για ρύζι, μπάντζο (αλμυρό τυρί που παράγεται στη Νάουσα) και σύγκλινο Κρήτης σε φύλλο από ξινόμαυρο σταφύλι με σάλτσα λευκού ξινόμαυρου
Χοιρινές μπριζόλες με βούτυρο παστουρμά που φτιάχνουν οι ίδιοι, λαχανικά εποχής και ντρέσινγκ
Βαρένικα, χειροποίητα ποντιακά ζυμαρικά, ένα vegetarian πιάτο με φέτα και καρύδι, σε σάλτσα πιπεριάς και πέστο καρυδιού

Στο 12°γράδα μπορεί να δοκιμάσει κανείς και πολύ νόστιμα κοκτέιλ, για τα οποία είναι υπεύθυνος ο κ. Μανώλης. Δεν τους ενδιέφερε τόσο να φτιάξουν τα δικά τους signature κοκτέιλ, όσο να πετύχουν πολύ καλά τη γεύση των κλασικών, ίδια με το να τα πιεις στο εξωτερικό, μας είπαν.

Ραβανί με κρέμα μαστίχας Χίου και γλυκό αγριοβύσσινο
Το Αρμενοβίλ, παραδοσιακό γλυκό της Θεσσαλονίκης, που γίνεται όλο και πιο γνωστό, εδώ σε μια εστιατορική έκδοση: σεμιφρέντο με καραμελωμένους ξηρούς καρπούς, σοκολάτα και καραμέλα
Τα αδέρφια Σαμούκα, Θανάσης, Γιάννης και Μανώλης έξω από το εξαιρετικό τους εστιατόριο

Μετά από αυτό το υπέροχο γεύμα θα σας αποχαιρετήσουμε από τη νυχτερινή Βέροια και θα επιστρέψουμε σύντομα με τη συνέχεια της διαμονής μας σε αυτή την πανέμορφη πόλη, στο τελευταίο άρθρο του μεγάλου μας αφιερώματος στη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία. Μην το χάσετε!

Διαβάστε πρώτοι κάθε νέο μας άρθρο!

Βρείτε μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσής μας:

Ακολουθήστε μας συμπληρώνοντας το email σας στο πεδίο στο κάτω μέρος της ιστοσελίδας μας, για να σας έρχεται με email κάθε νέο μας άρθρο μόλις κυκλοφορήσει. Μην ξεχάσετε να κάνετε επιβεβαίωση της εγγραφής σας, στο email που θα σας έρθει! 🤗 Όσοι είστε κι εσείς wordpress bloggers, πατήστε απλώς follow.

One Comment Add yours

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s